Goedemorgen clubleden
Ik hoop niet dat jullie de discussie vervelend beginnen te vinden. Ik vind het namelijk best interessant. En wil toch graag nog het een en ander nog wat belichten zodat een beter beeld ontstaat.
De feiten
Verschillende banden hebben verschillende eigenschappen. Dat geldt voor verschillende merken, maar ook voor verschillende typen van hetzelfde merk.
De achteras van de auto bepaalt de rijrichting.
Auto’s worden zo geconstrueerd dat ze in de eerste instantie onderstuurgedrag vertonen, zodat de bestuurder daarop kan anticiperen.
Verschillende profieldiepte geeft reeds verschil in eigenschappen van een band.
De eigenschappen (grip) van een bepaald type band op een auto veranderen niet als er op deze auto naast deze banden andere (nieuwe) banden worden gemonteerd.
Stabiliteit
Omdat de achteras de rijlijn bepaalt is het belangrijk dat de achteras niet gaat schuiven. Daarom wordt vaak geadviseerd de beste banden achter te monteren. Op deze manier merkt de bestuurder de grens van de auto doordat de vooras grip dreigt te verliezen (onderstuur) waarop hij zal reageren door gas terug te nemen. Wanneer de slechtste banden op de achteras zitten zal deze als eerste zijn grip verliezen waardoor de rijlijn van de auto plotseling anders wordt (uitbreken). Voor de bestuurder is dit lastig op te vangen. Daarbij komt ook nog dat dit gedrag van de auto anders is dan dat de gemiddelde bestuurder is gewend en verwacht. Het geval met de Legacy dat @EW aanhaalt valt in mijn beleving in deze categorie. De beste banden achter is dan ook goed voor de stabiliteit.
Remweg
De tegenwoordige auto’s hebben ABS, en gewichtsverdeling V/A ergens tussen de 50/50 en de 30/70 procent. Dit betekent dat het meeste gewicht op de vooras rust. Daar zal ook de meeste remkracht worden overgebracht bij een noodstop. Wanneer je de beste banden voor monteert kun je de meeste remkracht overbrengen en daarmee de beste vertraging. Let wel, dit geldt alleen bij ABS. Dit ABS verhindert namelijk het blokkeren van de achterwielen (die immers minder grip hebben) en daardoor breekt de achteras niet uit, zodat de stabiliteit bij het remmen gehandhaafd wordt. Heb je dus een auto met ABS dan is het voor de remweg beter de banden met de meeste grip voor te monteren.
ESP
Een auto met ESP probeert door remingrepen en door regeling van het motorvermogen de stabiliteit van het voertuig behouden. Daarvoor maakt het ESP gebruik van diverse sensoren in de auto waardoor het een situatie van (dreigend) gripverlies kan herkennen. Bij en onderstuurreactie zal er vooral op de achteras geremd worden door het ESP. Maar bij een overstuurreactie/uitbreken grijpt het ESP vooral op de vooras in. Vanwege de gewichtsverdeling is het voor het ESP lastiger een onderstuurreactie op te vangen dan een overstuurreactie. Door de banden met de beste grip achter te monteren zal het ESP onderstuur beter kunnen opvangen. Maar zal de onderstuurreactie echter wel eerder komen door de mindere grip van de voorbanden. Wanneer de banden met de beste grip voor zitten dan voelt de bestuurder geen onderstuur aankomen, maar breekt de auto plotseling uit. Hierop zal het ESP reageren met remingrepen op de vooras. Omdat daar het meeste gewicht is en de beste grip zal het overstuur gemakkelijker kunnen worden gecorrigeerd.
Hieruit volgt dus:
Betere grip voor betekent uitbreken achter dat weer makkelijke te corrigeren is. Betere grip achter betekent meer onderstuur dat weer beter te corrigeren is.
Racerij
In de racerij wordt veelvuldig geëxperimenteerd met verschillende banden op de voor en achteras om een bepaald stuurkarakter te versterken of juist te verzwakken. Mensen die racen zijn veel bezig met dit soort dingen en voelen ook beter aan waar de grens ligt en waarom. Zo kun je bijvoorbeeld een wat onderstuurde auto meer neutraal maken door zachtere rubbercompound op de vooras dan de achteras. Hierdoor neemt de te halen bochtsnelheid toe. Nu is dit wat simplistisch voorgesteld omdat ook de wielstanden en schokdemping een rol spelen.
Dagelijkse praktijk
De dagelijkse praktijk is geen racerij, en de gemiddelde bestuurder heeft geen racekwaliteiten. Toch blijft de basis wel gelijk. De gripeigenschap van de band op de achteras verandert niet doordat er zachtere banden op de vooras zitten. Vlieg je dan uit de bocht, dan is de grens van grip overschreden bij de achterbanden. Je hebt dus te snel gereden. Het verschil is alleen dat je het verwachtte te voelen aankomen door onderstuur. En dat was niet het geval. Had je op aankomend overstuur gelet dat had je ook dit (zij het soms wat minder duidelijk) aan voelen komen.
Een andere keuze valt anders uit, niet per definitie slechter of gevaarlijker, hoewel dit wel kan. Een leuk voorbeeld is de Aygo/107/C1 type 1 zonder ESP, deze auto is erg listig in grenssituaties (uitbreken/overstuur). Dit wordt aanmerkelijk beter als er op de achteras andere banden (meer grip) worden gemonteerd. De wegligging wordt minder als er op de vooras banden met minder grip worden gemonteerd, maar de auto breekt niet meer uit. Tja is dat dan beter of slechter?. De auto wordt in grenssituaties ronduit gevaarlijk als er op de achteras mindere kwaliteit banden worden gemonteerd.
Credo
Weest bewust van wat de auto doet en hoe hij reageert. De bandenkeuze is van invloed op het stuurgedrag van de auto in grenssituaties. Hoe dit uitpakt ligt er of de auto wel of geen ABS of ESP heeft, maar ook aan het karakter dat de auto oorspronkelijk had, en de beladingstoestand. Vergeet ook niet de invloed van de bandenspanning. Het gebruik van identieke banden op alle wielen benadert het dichtst het karakter van de auto die hij vanuit de fabriek had. Als je eens voorzichtig daar waar dit kan een en ander probeert met je auto weet je hoe hij reageert. Maar ook, kies je voor remweg of voor stabiliteit bij het monteren van nieuwe banden als het gaat om de plaats waar ze komen? Er is geen goed of fout, maar wees je bewust van je keuze. Deze posting is er vooral om bewustwording te creëren. Niet om mijn gelijk te halen in de bewering dat je best verschillende banden op een voertuig kunt gebruiken. ieder moet zijn eigen keuze weloverwogen maken.
Auto's: Peugeot 104 1.1, GSA 1.3 pallas, Ford Taunus 1.6L, Opel Kadett 1.2 LPG, BX 14 LPG 4M, BX 14 LPG 5M, Xantia 1.9 TurboD, Xantia 2.0HDi gechipt, C5 ph2 16HDiF, Volvo V50 D2 gechipt, e-Golf
2e auto: Opel Kadett 12N, Toyota Starlet 1.0, Peugeot 106 1.5D, Saxo 538, Mitsubishi Colt CZ3, Citroën C-Crosser 2.4
Hobbyauto: Burton Classic zie
website
